BEWEEGPROGRAMMA PAV ("etalage benen")
* Etalagebenen of etalageziekte; mensen met pijn en/of kramp in hun benen door PAV merken dat bij stilstaan en rust de pijn weggaat. Ze stoppen regelmatig tijdens het lopen. Het lijkt dan net of ze dat doen om etalages te bekijken maar de werkelijke reden is pijn.
* Claudicatio intermittens (CI); deze veel gebruikte term voor PAV geeft aan dat de pijn ‘intermitterend’ is. Dat wil zeggen: komt en gaat. Het optreden van pijn tijdens activiteit en het weer verdwijnen tijdens rust is typerend voor PAV in de onderste ledematen.
* Rokersbenen; Rokers en ex-rokers hebben een vergrote kans op PAV, vandaar de naam rokersbenen. Roken is echter slechts één van de vele factoren die de kans op PAV vergroten.
In het begin geeft PAV vaak nog geen specifieke klachten. In een verder stadium treden er wel klachten op. Die klachten worden veroorzaakt door een verminderde doorbloeding ten gevolge van afsluitingen in de perifere slagaders.
De meest voorkomende symptomen van PAV in de benen zijn:
Pijn in de benen tijdens lopen of inspanning
Onprettig gevoel of kramp in de benen tijdens lopen of inspanning
Meestal treedt de pijn op in de kuit, maar u kunt ook pijn hebben in de voet, dij, heup of billen.
Normaal gesproken verdwijnen de symptomen weer na een korte rustperiode, maar kunnen terugkomen als de inspanning hervat wordt. De pijn treedt eerder op als u een helling op loopt of een trap op gaat. Als de PAV in een vergevorderd stadium is, zijn de slagaderen zo verstopt dat u zelfs tijdens rust pijn heeft.
Klachten
Pijn bij het lopen is het belangrijkste verschijnsel bij etalagebenen. Door de pijn kan men minder doen. Veel patiënten voelen zich minder energiek, zijn vaak emotioneler en slapen slechter. Zij voelen zich beperkt in hun (dagelijkse) activiteiten, vooral wat betreft werk,
huishoudelijke, sociale en vakantie-activiteiten.
Andere klachten van een vernauwing kunnen zijn: koude voeten, afname van de onderhuidse vetlaag, verlies van haar op voeten en tenen, verdikte teennagels (vaak met schimmel-infectie) en vertraagde nagelgroei. Als gevolg van een slechtere doorbloeding kan het aangedane been bleek worden wanneer het wordt opgetild en rood verkleuren wanneer men het been laat afhangen. De klachten komen meestal naar voren op oudere leeftijd.
Gevolgen
Etalagebenen zijn een ongunstig teken. Ruim een derde van de patiënten met etalagebenen heeft tevens vaataandoeningen in hart en hersenen. Ongeveer één op de vijf patiënten met klachten overlijdt binnen vijf jaar een ten gevolge van een hart- of herseninfarct. De sterfte van mensen met slagaderverkalking is ongeveer twee- tot driemaal hoger dan van mensen zonder dit probleem op dezelfde leeftijd. De belangrijkste behandelingen bij deze aandoening zijn een krachtig rookstop advies, gesuperviseerde looptraining, medicijnen en soms een interventie (‘dotter’behandeling of vaatoperatie).
Looptraining
Voor patiënten met etalagebenen is lopen van nog grotere betekenis dan het al is voor gezonde mensen. Het kan soms het verschil zijn tussen 'patiënt zijn' en 'normaal functioneren'. Door veel en regelmatig te lopen wordt het herstellend vermogen geactiveerd.
U ervaart bij het lopen een pijnlijke verkramping in de kuit en/of bilspier. Door veel te lopen vragen de spieren steeds opnieuw om zuurstof. Kleinere slagaders (collateralen) nemen de functie van de grote slagader over. Zij ontwikkelen zich en laten steeds meer bloed door. De pijnvrije loopafstand wordt daardoor groter.
Voor de ontwikkeling van collateralen is het noodzakelijk regelmatig en veel te lopen. Het gaat dan niet om af en toe een stukje wandelen, maar om een echte 'looptraining'. Deze training is gericht op het opvoeren van zowel de loopafstand als het looptempo. De wijze waarop dat gebeurt ligt vast in een individueel loopschema dat u minimaal drie maanden moet volhouden. Niet iedereen kan aan een looptraining beginnen. Een zeer slechte lichamelijke conditie en wondjes aan de voeten kan de training onverantwoord maken. Overleg daarom eerst met uw behandelend arts.
Uit recente onderzoeken, nationaal en internationaal blijkt namelijk dat de loopafstand, de conditie en de kwaliteit van leven significant meer verbetert indien mensen looptraining volgen bij een gespecialiseerde fysiotherapeut.
